BRISEL, 20. oktobra (FENA) – Nove zemlje bi se mogle pridru\u017eiti Evropskoj uniji bez punog prava glasa, \u0161to bi moglo u\u010diniti lidere poput Viktora Orb\u00e1na iz Ma\u0111arske otvorenijim za pridru\u017eivanje Ukrajine bloku.<\/p>\n\n\n\n
Prijedlog za izmjenu pravila \u010dlanstva u EU nalazi se u ranoj fazi i morale bi ga odobriti sve postoje\u0107e \u010dlanice, prema rije\u010dima trojice evropskih diplomata i jednog zvani\u010dnika EU upoznatog s diskusijama.<\/p>\n\n\n\n
Ideja je da nove \u010dlanice steknu puna prava tek nakon \u0161to EU reformi\u0161e na\u010din funkcioniranja, kako bi se ote\u017ealo pojedina\u010dnim dr\u017eavama da blokiraju politike vetom, pi\u0161e Politico.<\/p>\n\n\n\n
Ovo je najnoviji poku\u0161aj vlada koje podr\u017eavaju pro\u0161irenje EU, poput Austrije i \u0160vedske, da o\u017eive proces pro\u0161irenja koji trenutno blokiraju Budimpe\u0161ta i jo\u0161 nekoliko prijestolnica zbog straha da bi to moglo donijeti ne\u017eeljenu konkurenciju na lokalnim tr\u017ei\u0161tima ili ugroziti sigurnosne interese.<\/p>\n\n\n\n
EU je pro\u0161irenje postavila kao strate\u0161ki prioritet u svjetlu ekspanzionisti\u010dke politike ruskog predsjednika Vladimira Putina, iako nastojanja da se broj \u010dlanica pove\u0107a sa sada\u0161njih 27 na \u010dak 30 u narednoj deceniji, otkrivaju unutra\u0161nje podjele u bloku.<\/p>\n\n\n\n
– Budu\u0107e \u010dlanice trebale bi se odre\u0107i prava veta dok se ne provedu klju\u010dne institucionalne reforme, poput uvo\u0111enja kvalificirane ve\u0107ine u ve\u0107ini politi\u010dkih oblasti. Pro\u0161irenje ne smije biti usporeno blokadom reformi od pojedina\u010dnih \u010dlanica EU – rekao je Anton Hofreiter, predsjednik Odbora za evropska pitanja njema\u010dkog Bundestaga.<\/p>\n\n\n\n
Inicijativa bi omogu\u0107ila zemljama koje su trenutno na putu ka \u010dlanstvu, poput Ukrajine, Moldavije i Crne Gore, da u\u017eivaju mnoge pogodnosti \u010dlanstva u EU, ali bez prava veta, \u0161to su vlade EU uvijek smatrale klju\u010dnim alatom za sprje\u010davanje ne\u017eeljenih politika.<\/p>\n\n\n\n
Razmi\u0161ljanje iza prijedloga, koji se neformalno razmatra me\u0111u zemljama EU i Komisijom, jeste da se nove \u010dlanice uvedu bez prava veta, barem u po\u010detku, \u010dime bi se omogu\u0107ilo fleksibilnije \u010dlanstvo bez potrebe za izmjenom osnovnih ugovora EU, \u0161to mnoge vlade smatraju neprihvatljivim.<\/p>\n\n\n\n
Ranije su lideri EU insistirali da je takva reforma neophodna prije nego \u0161to blok mo\u017ee primiti nove \u010dlanice poput Ukrajine, upozoravaju\u0107i na rizik od zastoja u Briselu.<\/p>\n\n\n\n
Me\u0111utim, poku\u0161aji da se ukine pravo veta i za postoje\u0107e \u010dlanice nai\u0161li su na sna\u017eno protivljenje, ne samo iz Ma\u0111arske, ve\u0107 i iz Francuske i Nizozemske.<\/p>\n\n\n\n
– Plan da nove \u010dlanice u\u0111u bez punih glasa\u010dkih prava osigurava da ostanemo sposobni za djelovanje \u010dak i u pro\u0161irenoj EU. Iz razgovora s predstavnicima zemalja zapadnog Balkana dobivam jasne signale da se ovaj pristup smatra konstruktivnim i odr\u017eivim – rekao je Hofreiter.<\/p>\n\n\n\n
Ovaj potez se poklapa s rastu\u0107im frustracijama u isto\u010dnoevropskim i zapadnobalkanskim zemljama kandidatima koje su provele duboke unutra\u0161nje reforme, ali su i dalje daleko od \u010dlanstva godinama nakon podno\u0161enja zahtjeva.<\/p>\n\n\n\n
U slu\u010daju Crne Gore, pregovori o pristupanju EU po\u010deli su 2012. godine.<\/p>\n\n\n\n
– Posljednja zemlja koja je u\u0161la u EU bila je Hrvatska prije vi\u0161e od deset godina, a u me\u0111uvremenu je Ujedinjeno Kraljevstvo napustilo blok. Zato vjerujem da je sada vrijeme da se proces o\u017eivi, da se o\u017eivi ideja EU kao kluba koji jo\u0161 uvijek privla\u010di zemlje – rekao je predsjednik Crne Gore Jakov Milatovi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Zamjenik premijera Ukrajine Taras Ka\u010dka, ponovio je te zabrinutosti, pozivaju\u0107i na kreativna rje\u0161enja za deblokadu pro\u0161irenja EU.<\/p>\n\n\n\n
Ukrajinski zahtjev za \u010dlanstvo trenutno je blokiran vetom Ma\u0111arske.<\/p>\n\n\n\n
– \u010cekanje nije opcija. Potrebno nam je rje\u0161enje ovdje i sada. Ovo je va\u017eno za Ukrajinu, ali i za Evropsku uniju. Mislim da, dok Rusija testira evropsku sigurnost dronovima, isto \u010dini podrivanjem jedinstva EU – rekao je Ka\u010dka. <\/p>\n\n\n\n
Iako je predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen stavila pro\u0161irenje u sredi\u0161te svoje strate\u0161ke agende, promoviraju\u0107i potencijalno \u010dlanstvo Ukrajine i Moldavije do 2030. godine, zemlje EU do sada su se opirale ubrzanju procesa.<\/p>\n\n\n\n
Ranije ovoga mjeseca, zemlje EU odbile su poku\u0161aj predsjednika Evropskog vije\u0107a Ant\u00f3nia Coste da pokrene pro\u0161irenje.<\/p>\n\n\n\n
Lideri zemalja zapadnog Balkana, Albanije, Bosne i Hercegovine, Kosova, Crne Gore, Sjeverne Makedonije i Srbije, sastat \u0107e se s evropskim liderima u srijedu u Londonu na samitu Berlinski proces fokusiranom na ja\u010danje integracije me\u0111u tim dr\u017eavama kao uvod u pro\u0161irenje EU.<\/p>\n\n\n\n
Uo\u010di predstoje\u0107e procjene Komisije o stanju pregovora s razli\u010ditim zemljama kandidatima, tzv. paketa pro\u0161irenja, jedan od diplomata EU sugerirao je da bi Komisija mogla poku\u0161ati ubrzati proces pro\u0161irenja pokretanjem pregovora bez tra\u017eenja formalnog odobrenja svih 27 zemalja \u010dlanica pri svakom koraku.<\/p>\n\n\n\n
Time bi se izbjeglo davanje Orb\u00e1nu prava veta u svakoj fazi pregovora. Klju\u010dno je da se u sklopu paketa pro\u0161irenja o\u010dekuje i prijedlog Komisije za unutra\u0161nje reforme EU kako bi se blok pripremio za prijem novih \u010dlanica.<\/p>\n\n\n\n
Zasebno, rani nacrt zaklju\u010daka za okupljanje lidera EU u Briselu u \u010detvrtak ne sadr\u017ei nijednu referencu na pro\u0161irenje, \u0161to je izazvalo bijes zemalja koje podr\u017eavaju pro\u0161irenje.<\/p>\n\n\n\n
\u010clanstvo u EU \u010desto se isti\u010de kao klju\u010dni geopoliti\u010dki alat bloka protiv agresivne Rusije.<\/p>\n\n\n\n
– Kada danas pogledamo pro\u0161irenje, jedno je jasno – moramo biti br\u017ei, manje birokratski i efikasniji. Ako EU ne poja\u010da svoje aktivnosti, izgubit \u0107emo u korist tre\u0107ih aktera koji ve\u0107 \u010dekaju da zauzmu na\u0161e mjesto – rekla je Claudia Plakolm, austrijska ministrica za Evropu.<\/p>\n\n\n\n
Budu\u0107e \u010dlanstvo u EU bilo je klju\u010dna tema na nedavnim izborima u Moldaviji, koje je dobila proevropska predsjednica Maia Sandu, dok je \u010dlanstvo u EU bilo klju\u010dna motivacija za Ukrajinu jo\u0161 od protesta na Majdanu 2014. godine protiv ruske vlasti.<\/p>\n\n\n\n
– Ukrajinci se svakodnevno bore ve\u0107 tri i po godine da zadr\u017ee Rusiju izvan Evrope. U Moldaviji je presudna bila vjerodostojnost evropske perspektive. Uvjerena sam da dr\u017eave \u010dlanice to ne\u0107e ugroziti – rekla je Marta Kos, komesarka za pro\u0161irenje Evropske unije.<\/p>\n\n\n\n
Na konferenciji za novinare u julu, njema\u010dki kancelar Friedrich Merz izjavio je da ne o\u010dekuje da Ukrajina postane \u010dlanica EU u okviru narednog sedmogodi\u0161njeg bud\u017eeta, koji traje do 2034. godine.<\/p>\n\n\n\n
– \u010clanstvo Ukrajine vjerovatno ne\u0107e imati neposredan utjecaj na srednjoro\u010dnu finansijsku perspektivu EU – rekao je tada Merz.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
BRISEL, 20. oktobra (FENA) – Nove zemlje bi se mogle pridru\u017eiti Evropskoj uniji bez punog prava glasa, \u0161to bi moglo u\u010diniti lidere poput Viktora Orb\u00e1na iz Ma\u0111arske otvorenijim za pridru\u017eivanje Ukrajine bloku. Prijedlog za izmjenu pravila \u010dlanstva u EU nalazi se u ranoj fazi i morale bi ga odobriti sve postoje\u0107e \u010dlanice, prema rije\u010dima trojice […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":590,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[175,19,66],"class_list":["post-589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-eu-institucije","tag-clanstvo","tag-eu","tag-prosirenje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=589"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":591,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/589\/revisions\/591"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}