SARAJEVO – Ulazak Crne Gore u Evropsku uniju mogao bi dati novi zamah pro\u0161irenju na zapadni Balkan, ali sam po sebi ne\u0107e ubrzati evropski put Bosne i Hercegovine ukoliko njene vlasti ne osiguraju funkcionalnost dr\u017eave, politi\u010dko jedinstvo i provo\u0111enje neophodnih reformi, izjavio je za portal Fena EU stalni izvjestitelj Evropskog parlamenta za Crnu Goru i biv\u0161i premijer Slovenije Marjan \u0160arec.<\/p>\n\n\n\n
Komentiraju\u0107i ambiciju Crne Gore da do kraja 2026. zatvori sva pregovara\u010dka poglavlja i postane \u010dlanica Evropske unije do 2028. godine, \u0160arec je ocijenio da je rije\u010d o vrlo ambicioznom planu, ali da dosada\u0161nji napredak pokazuje kako taj cilj nije nedosti\u017ean.<\/p>\n\n\n\n
Crna Gora je u ponedjeljak, 12. oktobra, na Me\u0111uvladinoj konferenciji s Evropskom unijom privremeno zatvorila jo\u0161 tri pregovara\u010dka poglavlja, ekonomska i monetarna politika, statistika te socijalna politika i zapo\u0161ljavanje. Time je broj privremeno zatvorenih poglavlja pove\u0107an na 21 od ukupno 33, \u0161to ovu zemlju dodatno pribli\u017eava zavr\u0161noj fazi pristupnih pregovora.<\/p>\n\n\n\n
\u0160arec, koji je i \u010dlan Delegacije Evropskog parlamenta u Parlamentarnom odboru za stabilizaciju i pridru\u017eivanje EU – Crna Gora, smatra da je napredak zna\u010dajan, ali upozorava da predstoje neka od najzahtjevnijih pitanja.<\/p>\n\n\n\n
– Rije\u010d je o vrlo ambicioznom planu koji je Vlada postavila na po\u010detku. Mislim da je to dobro, jer je Crna Gora do danas zatvorila 21 poglavlje od ukupno 33. Predstoje jo\u0161 te\u0161ka pitanja i odluke u vezi s poglavljima 23 i 24, zatim 27, kao i 31. Svako poglavlje nosi svoje izazove, tako da je te\u0161ko re\u0107i kako \u0107e na kraju biti. Li\u010dno smatram da ne smijemo jo\u0161 otvarati \u0161ampanjac, ali uz jedinstvo cilj se mo\u017ee posti\u0107i – kazao je \u0160arec.<\/p>\n\n\n\n
Posebno se osvrnuo na pitanje mo\u017ee li eventualno \u010dlanstvo Crne Gore u EU podsta\u0107i br\u017ee evropske integracije drugih zemalja zapadnog Balkana, prije svega Bosne i Hercegovine, koja je u martu 2024. dobila odluku o otvaranju pristupnih pregovora, ali jo\u0161 nije odr\u017eala prvu me\u0111uvladinu konferenciju.<\/p>\n\n\n\n
Prema njegovim rije\u010dima, pristupanje Crne Gore pokazalo bi da je \u010dlanstvo u EU ostvarivo za dr\u017eave koje imaju politi\u010dku volju i dosljedno provode reforme. Ipak, upozorava da se takav uspjeh ne mo\u017ee automatski prenijeti na druge zemlje.<\/p>\n\n\n\n
– Svakako bi ulazak Crne Gore zna\u010dio da se mo\u017ee ako se ho\u0107e i ako se provode reforme. BiH treba prvo postati funkcionalna dr\u017eava i da svi narodi priznaju Sarajevo kao glavni grad – poru\u010dio je \u0160arec.<\/p>\n\n\n\n
Upozorio je da politi\u010dke podjele i retorika koja dovodi u pitanje jedinstvo dr\u017eave predstavljaju ozbiljnu prepreku evropskim integracijama. Posebno je izdvojio retoriku da “granica postoji”, smatraju\u0107i da se u takvim okolnostima te\u0161ko mo\u017ee provoditi zahtjevan proces pristupanja Evropskoj uniji.<\/p>\n\n\n\n
Dodao je da BiH, izme\u0111u ostalog, mora imenovati glavnog pregovara\u010da s Evropskom unijom, nagla\u0161avaju\u0107i da bi ulazak Crne Gore svakako bio zamajac pro\u0161irenju na zapadni Balkan, ali ne sam po sebi.<\/p>\n\n\n\n
Govore\u0107i o koracima koje bi vlasti Bosne i Hercegovine trebale poduzeti nakon Op\u0107ih izbora odr\u017eanih po\u010detkom oktobra, \u0160arec je naglasio da imenovanje glavnog pregovara\u010da mora biti jedan od prvih zadataka, uz postizanje vi\u0161eg nivoa politi\u010dkog jedinstva.<\/p>\n\n\n\n
Smatra da je krajnje vrijeme da BiH izgradi institucije koje su sposobne samostalno preuzeti odgovornost za funkcioniranje dr\u017eave, bez oslanjanja na me\u0111unarodne institucije u mjeri u kojoj je to sada slu\u010daj.<\/p>\n\n\n\n
– Mislim da bi bilo krajnje vrijeme da BiH postane funkcionalna dr\u017eava koja umije da se brine sama o sebi, bez me\u0111unarodnih institucija koje sada vr\u0161e ulogu roditelja. A kako to posti\u0107i, to je ve\u0107 drugo pitanje – naveo je \u0160arec.<\/p>\n\n\n\n
Upozorio je da bez funkcionalnih institucija ne vidi mogu\u0107nost uspje\u0161nog provo\u0111enja pristupnog procesa, ali ni efikasnog kori\u0161tenja finansijskih sredstava koja Evropska unija stavlja na raspolaganje Bosni i Hercegovini.<\/p>\n\n\n\n
Jedno od pitanja odnosilo se i na konkretne posljedice koje bi gra\u0111ani i privreda BiH mogli osjetiti ako Crna Gora postane \u010dlanica EU, dok Bosna i Hercegovina ostane izvan Unije.<\/p>\n\n\n\n
\u0160arec smatra da bi takav razvoj doga\u0111aja mogao dodatno zakomplicirati grani\u010dne i administrativne procedure, a time i svakodnevni \u017eivot gra\u0111ana te prekograni\u010dnu ekonomsku saradnju.<\/p>\n\n\n\n
– BiH \u0107e imati jo\u0161 jednog susjeda koji \u0107e je tretirati kao takozvanu tre\u0107u zemlju, \u0161to zna\u010di da su svi grani\u010dni i drugi postupci koje ste spomenuli kompliciraniji – kazao je, ukazuju\u0107i i na carinske procedure te druge razlike izme\u0111u \u010dlanica EU i zemalja koje nisu dio Unije.<\/p>\n\n\n\n
Prema njegovoj ocjeni, takve promjene najvi\u0161e bi osjetili upravo gra\u0111ani Bosne i Hercegovine.<\/p>\n\n\n\n
Na pitanje bi li modeli postepenog uklju\u010divanja zemalja kandidata u jedinstveno evropsko tr\u017ei\u0161te, o kojima se sve intenzivnije raspravlja unutar Evropske unije, mogli pomo\u0107i BiH da ostvari odre\u0111ene koristi i prije punopravnog \u010dlanstva, \u0160arec je ocijenio da je rije\u010d o va\u017enom poku\u0161aju sna\u017enijeg povezivanja regiona s Unijom.<\/p>\n\n\n\n
– Sasvim je jasno da integracija jo\u0161 nije nadohvat ruke i da ipak ne\u0161to treba u\u010diniti kako bi se ovaj prostor \u0161to vi\u0161e integrirao, kako politi\u010dki tako i ekonomski, u evropski prostor – istaknuo je.<\/p>\n\n\n\n
Naglasio je da je zapadni Balkan, iako jo\u0161 nije u potpunosti integriran u Evropsku uniju, geografski dio Evrope te da inicijative za postepeno uklju\u010divanje u evropske strukture vidi kao poku\u0161aj da se ta povezanost dodatno ostvari.<\/p>\n\n\n\n
Govore\u0107i o poukama koje BiH mo\u017ee izvu\u0107i iz crnogorskog pristupnog procesa, \u0160arec je upozorio da se iskustva dvije dr\u017eave ne mogu jednostavno poistovjetiti jer svaka ima vlastite politi\u010dke i institucionalne okolnosti.<\/p>\n\n\n\n
Ipak, smatra da su politi\u010dko jedinstvo, sposobne institucije i po\u0161tivanje dr\u017eavnog integriteta osnovni preduvjeti svakog uspje\u0161nog procesa evropskih integracija.<\/p>\n\n\n\n
– BiH je svoja zemlja i mora sama odraditi svoj dio posla, tako da je te\u0161ko povla\u010diti neke paralele. Ali ipak treba imati \u0161to vi\u0161e politi\u010dkog jedinstva, kompetentne institucije koje nisu samo mrtvo slovo na papiru i, svakako, kao prvo, da entiteti po\u0161tuju i priznaju BiH kao jedinstvenu zemlju – poru\u010dio je \u0160arec.<\/p>\n\n\n\n
Dodao je da takvi zahtjevi naizgled djeluju jednostavno, ali da je njihovo ostvarivanje u bosanskohercegova\u010dkoj politi\u010dkoj stvarnosti znatno slo\u017eenije.<\/p>\n\n\n\n
Ukoliko Crna Gora postane \u010dlanica Evropske unije, \u0160arec smatra da bi mogla imati va\u017enu ulogu u zastupanju interesa Bosne i Hercegovine i drugih dr\u017eava zapadnog Balkana unutar evropskih institucija.<\/p>\n\n\n\n
Na pitanje mo\u017ee li Podgorica, kao budu\u0107a \u010dlanica EU, postati zagovornik nastavka pro\u0161irenja i pomo\u0107i da evropska perspektiva regiona ostane visoko na politi\u010dkoj agendi Brisela, odgovorio je potvrdno, isti\u010du\u0107i da takvu mogu\u0107nost podr\u017eava u svakom pogledu.<\/p>\n\n\n\n
Ipak, upozorio je da daljnji tok pro\u0161irenja ne\u0107e zavisiti isklju\u010divo od politi\u010dke volje Evropske unije.<\/p>\n\n\n\n
Prema njegovim rije\u010dima, brzina pristupanja novih \u010dlanica zavisit \u0107e i od spremnosti samih zemalja kandidata da provedu reforme, kao i od \u0161irih me\u0111unarodnih okolnosti koje mogu utjecati na odluke unutar Unije.<\/p>\n\n\n\n
Na pitanje ulazi li Evropska unija u novu fazu pro\u0161irenja, u kojoj bi nakon Crne Gore u dogledno vrijeme mogle uslijediti i druge zemlje zapadnog Balkana, ili postoji opasnost da Crna Gora ostane izdvojen uspjeh, \u0160arec je naglasio da odgovornost za nastavak procesa snose obje strane.<\/p>\n\n\n\n
– To ne zavisi samo od EU nego i od kandidata, pa i od vanjskih okolnosti u svijetu. Svakako ne bi bilo dobro da se proces zavr\u0161i Crnom Gorom, nego treba da slijede i drugi – zaklju\u010dio je \u0160arec u razgovoru za Fena EU.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SARAJEVO – Ulazak Crne Gore u Evropsku uniju mogao bi dati novi zamah pro\u0161irenju na zapadni Balkan, ali sam po sebi ne\u0107e ubrzati evropski put Bosne i Hercegovine ukoliko njene vlasti ne osiguraju funkcionalnost dr\u017eave, politi\u010dko jedinstvo i provo\u0111enje neophodnih reformi, izjavio je za portal Fena EU stalni izvjestitelj Evropskog parlamenta za Crnu Goru i […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5107,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[89,19,1098],"class_list":["post-5106","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-eu-institucije","tag-crna-gora","tag-eu","tag-marjan-sarec"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5106"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5108,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5106\/revisions\/5108"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}