SARAJEVO – Nakon Op\u0107ih izbora odr\u017eanih 4. oktobra, Evropska unija o\u010dekuje od Bosne i Hercegovine da obnovi reformski zamah i ispuni o\u010dekivanja gra\u0111ana kada je rije\u010d o evropskim integracijama, poru\u010dili su iz Evropske komisije za portal Fena EU, upozoravaju\u0107i da bi se zemlja, osim zastoja na putu ka otvaranju pristupnih pregovora, uskoro mogla suo\u010diti s rizikom da izgubi 373,9 miliona eura iz Plana rasta za zapadni Balkan.<\/p>\n\n\n\n
Govore\u0107i o tome \u0161ta bi nakon izbora trebali biti prvi potezi novih vlasti kako bi BiH ostvarila mjerljiv napredak prema EU, iz Komisije podsje\u0107aju da je Evropsko vije\u0107e jo\u0161 u martu 2024. donijelo odluku o otvaranju pristupnih pregovora.<\/p>\n\n\n\n
– Odluka Evropskog vije\u0107a iz marta 2024. da otvori pristupne pregovore s Bosnom i Hercegovinom poslala je va\u017enu poruku gra\u0111anima Bosne i Hercegovine, potvr\u0111uju\u0107i evropsku perspektivu njihove zemlje – naveli su iz Evropske komisije.<\/p>\n\n\n\n
Me\u0111utim, vi\u0161e od dvije godine nakon te odluke jo\u0161 nije odr\u017eana prva me\u0111uvladina konferencija, koja bi ozna\u010dila formalni po\u010detak pregovara\u010dkog procesa.<\/p>\n\n\n\n
Iz Komisije za portal Fena EU navode da BiH treba intenzivirati napore na provo\u0111enju reformi i preduzeti sve relevantne korake utvr\u0111ene preporukom Evropske komisije iz oktobra 2022. godine kako bi Vije\u0107e EU moglo usvojiti pregovara\u010dki okvir i omogu\u0107iti odr\u017eavanje, kako su je nazvali, dugo o\u010dekivane prve me\u0111uvladine konferencije.<\/p>\n\n\n\n
Me\u0111u reformama koje jo\u0161 nisu provedene posebno izdvajaju usvajanje Zakona o sudovima BiH i Zakona o Visokom sudskom i tu\u017eila\u010dkom vije\u0107u BiH.<\/p>\n\n\n\n
– Njihovo usvajanje u skladu s evropskim standardima od su\u0161tinskog je zna\u010daja za ja\u010danje nezavisnosti, integriteta, odgovornosti i efikasnosti pravosu\u0111a, kao i povjerenja gra\u0111ana u pravosudni sistem – istakli su.<\/p>\n\n\n\n
Komisija, me\u0111utim, u odgovoru nije precizirala koja konkretna sporna pitanja u tekstovima dva zakona jo\u0161 moraju biti rije\u0161ena, niti je navela da li smatra realnim odr\u017eavanje prve me\u0111uvladine konferencije do kraja 2026. godine.<\/p>\n\n\n\n
Jo\u0161 jedan korak koji Brisel o\u010dekuje jeste imenovanje glavnog pregovara\u010da BiH.<\/p>\n\n\n\n
Iz Komisije nagla\u0161avaju da je odluka o njegovom imenovanju u nadle\u017enosti Bosne i Hercegovine i da treba biti donesena u skladu s doma\u0107im zakonodavstvom i procedurama, ali istovremeno jasno navode kakvu funkciju o\u010dekuju.<\/p>\n\n\n\n
– O\u010dekujemo da glavni pregovara\u010d bude operativan, s punim mandatom da predstavlja zemlju u cjelini – poru\u010dili su iz Evropske komisije.<\/p>\n\n\n\n
Komisija prati napredak BiH u svim klju\u010dnim prioritetima, a ocjenu relevantnih pomaka predstavit \u0107e u predstoje\u0107em Paketu pro\u0161irenja i izvje\u0161taju o Bosni i Hercegovini. Navode i da ostaju spremni pru\u017eiti sna\u017enu politi\u010dku, tehni\u010dku i finansijsku podr\u0161ku zemlji u provo\u0111enju politi\u010dkih, institucionalnih, socijalnih i ekonomskih reformi potrebnih za napredovanje prema \u010dlanstvu.<\/p>\n\n\n\n
Posebno zna\u010dajan dio odgovora Evropske komisije odnosi se na Plan rasta za zapadni Balkan i novac koji je na raspolaganju Bosni i Hercegovini.<\/p>\n\n\n\n
BiH i dalje mo\u017ee dobiti do 976,6 miliona eura iz Instrumenta za reforme i rast za zapadni Balkan, pod uvjetom uspje\u0161nog provo\u0111enja dogovorenih reformi. Taj iznos ve\u0107 odra\u017eava smanjenje indikativne alokacije BiH za deset posto koje je primijenjeno 2025. godine zbog ka\u0161njenja.<\/p>\n\n\n\n
Nakon \u0161to je Reformska agenda BiH odobrena u novembru 2025. godine, isplata sredstava, uklju\u010duju\u0107i pretfinansiranje, mogu\u0107a je tek nakon stupanja na snagu sporazuma o zajmu i Instrumentu te zadovoljavaju\u0107eg ispunjavanja primjenjivih uslova.<\/p>\n\n\n\n
Tek nakon ispunjavanja tih koraka, poja\u0161njavaju iz Komisije, BiH \u0107e mo\u0107i pristupiti sredstvima koja su joj dodijeljena u okviru Plana rasta.<\/p>\n\n\n\n
Istovremeno isti\u010du rok koji postaje posebno va\u017ean za vlasti u BiH.<\/p>\n\n\n\n
– Period odgode za prvih 50 reformskih koraka, \u010diji je rok bio decembar 2025. godine, traje 12 mjeseci i isti\u010de 31. decembra 2026. godine. Time se Bosna i Hercegovina uskoro izla\u017ee riziku gubitka 373,9 miliona eura ukoliko uvjeti ne budu ispunjeni i reforme provedene – upozorili su iz Evropske komisije.<\/p>\n\n\n\n
Brisel isti\u010de da \u017eeli da gra\u0111ani BiH u potpunosti koriste mogu\u0107nosti koje pru\u017ea Plan rasta, koji bi istovremeno trebao pomo\u0107i zemlji da napreduje na evropskom putu.<\/p>\n\n\n\n
Pored formalnog procesa pristupanja, Evropska unija sve ve\u0107i naglasak stavlja na postepenu integraciju zemalja kandidata, odnosno omogu\u0107avanje pojedinih koristi \u010dlanstva prije samog ulaska u EU.<\/p>\n\n\n\n
– Postepena integracija zna\u010di pru\u017eanje koristi \u010dlanstva u EU korak po korak, sektor po sektor, prije pristupanja – pojasnili su iz Komisije.<\/p>\n\n\n\n
Jedna od konkretnih mogu\u0107nosti za BiH je pristup Jedinstvenom podru\u010dju pla\u0107anja u eurima – SEPA-i. Prema podacima Komisije, uklju\u010divanje u taj sistem mo\u017ee smanjiti naknade za transakcije i do 94 posto te skratiti vrijeme potrebno za njihovo izvr\u0161enje.<\/p>\n\n\n\n
Komisija je pozdravila usvajanje potrebnog zakonodavstva u Federaciji BiH i Republici Srpskoj, \u010dime je omogu\u0107eno da Bosna i Hercegovina podnese zahtjev za pristup SEPA-i.<\/p>\n\n\n\n
Me\u0111utim, ni taj proces nije automatski.<\/p>\n\n\n\n
– Va\u017eno je da Bosna i Hercegovina nastavi provoditi potrebne reforme, uklju\u010duju\u0107i one u oblasti borbe protiv pranja novca, kako bi bila u poziciji da koristi SEPA-u kao i druge zemlje regiona – naveli su iz Komisije, dodaju\u0107i da su spremni nastaviti pru\u017eati podr\u0161ku BiH u tom procesu.<\/p>\n\n\n\n
Za gra\u0111ane BiH jedna od budu\u0107ih konkretnih koristi evropske integracije mogla bi biti i inicijativa “Roam Like at Home”, odnosno ukidanje dodatnih tro\u0161kova roaminga s Evropskom unijom.<\/p>\n\n\n\n
Iz Komisije navode da ta inicijativa donosi zna\u010dajne budu\u0107e koristi gra\u0111anima, ali da \u0107e BiH morati napraviti i konkretan institucionalni korak.<\/p>\n\n\n\n
– Va\u017eno je da Bosna i Hercegovina imenuje svog predstavnika koji \u0107e voditi bilateralne pregovore s EU o ovoj inicijativi kada za to do\u0111e vrijeme – istaknuli su.<\/p>\n\n\n\n
Na pitanja o mogu\u0107em terminu posjete predsjednice Evropske komisije Ursule von der Leyen Bosni i Hercegovini, konkretnom napretku koji bi Komisija \u017eeljela vidjeti prije njenog dolaska, kao i o prakti\u010dnim posljedicama sve ve\u0107eg zaostajanja BiH za drugim zemljama zapadnog Balkana, Komisija nije dala konkretne odgovore.<\/p>\n\n\n\n
Ipak, poruka iz Brisela nakon izbora je da BiH treba ponovo pokrenuti reformski proces. U fokusu ostaju usvajanje pravosudnih zakona u skladu s evropskim standardima, uspostavljanje operativne pregovara\u010dke strukture s glavnim pregovara\u010dem koji mo\u017ee predstavljati dr\u017eavu u cjelini te provo\u0111enje reformskih obaveza iz Plana rasta.<\/p>\n\n\n\n
Uz politi\u010dki zastoj na evropskom putu, naredni mjeseci imaju i direktnu finansijsku te\u017einu, krajem decembra isti\u010de period odgode za prvih 50 reformskih koraka, a neispunjavanje uvjeta BiH bi moglo ko\u0161tati 373,9 miliona eura evropskih sredstava.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SARAJEVO – Nakon Op\u0107ih izbora odr\u017eanih 4. oktobra, Evropska unija o\u010dekuje od Bosne i Hercegovine da obnovi reformski zamah i ispuni o\u010dekivanja gra\u0111ana kada je rije\u010d o evropskim integracijama, poru\u010dili su iz Evropske komisije za portal Fena EU, upozoravaju\u0107i da bi se zemlja, osim zastoja na putu ka otvaranju pristupnih pregovora, uskoro mogla suo\u010diti s […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2864,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[102,293,18],"class_list":["post-5065","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bih","tag-ek","tag-izbori","tag-plan-rasta"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5065","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5065"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5065\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5066,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5065\/revisions\/5066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2864"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}