WASHINGTON – Nemogu\u0107nost Sjedinjenih Ameri\u010dkih Dr\u017eava i evropskih partnera da se dogovore o novom visokom predstavniku za Bosnu i Hercegovinu odra\u017eava znatno dublje razlike u njihovim vizijama budu\u0107nosti BiH i uloge me\u0111unarodne zajednice u zemlji, ocijenile su analiti\u010darke Atlantic Councila Amanda Thorpe i Olivia Olson.<\/p>\n\n\n\n
U analizi objavljenoj u srijedu navode da mjesto visokog predstavnika ostaje trajno nepopunjeno od odlaska Christiana Schmidta 1. jula te da Washington i evropske prijestonice nisu ispunili plan da njegovog nasljednika izaberu do 14. jula.<\/p>\n\n\n\n
Autorice ocjenjuju da zastoj nije samo spor oko imena budu\u0107eg visokog predstavnika, ve\u0107 pokazatelj razli\u010ditih pristupa SAD-a i Evrope prema Bosni i Hercegovini u vrijeme kada se zemlja pribli\u017eava op\u0107im izborima 4. oktobra i istovremeno poku\u0161ava napredovati na putu prema \u010dlanstvu u Evropskoj uniji.<\/p>\n\n\n\n
Prema njihovoj analizi, administracija ameri\u010dkog predsjednika Donalda Trumpa sve sna\u017enije zagovara smanjenje me\u0111unarodnog nadzora i prelazak s politike izgradnje institucija na ekonomsku saradnju. Ameri\u010dki zvani\u010dnici istovremeno su signalizirali da bi budu\u0107i visoki predstavnik trebao imati ograni\u010deniji mandat.<\/p>\n\n\n\n
Evropska strana, nasuprot tome, proces pristupanja BiH Evropskoj uniji vidi kao klju\u010dni instrument reformi, zbog \u010dega smatra da bi budu\u0107i visoki predstavnik trebao nastaviti koristiti svoju poziciju za podsticanje institucionalnih promjena potrebnih za napredak zemlje prema \u010dlanstvu u EU.<\/p>\n\n\n\n
Atlantic Council podsje\u0107a da je OHR decenijama predstavljao jedan od simbola transatlantske saradnje u BiH. Prema neformalnoj praksi, visoki predstavnik uglavnom je dolazio iz Evrope, dok je njegov prvi zamjenik bio Amerikanac, a imenovanja su se dogovarala u okviru Upravnog odbora Vije\u0107a za implementaciju mira (PIC).<\/p>\n\n\n\n
Me\u0111utim, nakon \u0161to PIC po\u010detkom juna nije uspio izabrati novog visokog predstavnika, Ambasada SAD-a u Sarajevu javno je kritikovala evropsku neodlu\u010dnost i ocijenila da je PIC izbjegao svoju odgovornost, upozoravaju\u0107i da takva situacija prisiljava Washington da preispita svoju ulogu u postoje\u0107em me\u0111unarodnom prisustvu u BiH.<\/p>\n\n\n\n
Na sastanku 30. juna postignut je dogovor da dotada\u0161nji prvi zamjenik visokog predstavnika, ameri\u010dki diplomata Louis Crishock, privremeno preuzme vo\u0111enje OHR-a. Atlantic Council podsje\u0107a da je Crishock drugi Amerikanac koji tu funkciju obavlja privremeno, ali prvi koji je u tom svojstvu preuzeo puni mandat visokog predstavnika, uklju\u010duju\u0107i bonske ovlasti.<\/p>\n\n\n\n
Prema medijskim izvje\u0161tajima na koje se pozivaju autorice, Washington je za stalnog visokog predstavnika podr\u017eavao italijanskog diplomatu Antonija Zanardija Landija, dok su brojne \u010dlanice EU i Ujedinjeno Kraljevstvo favorizirale francuskog diplomatu i specijalnog izaslanika za zapadni Balkan Ren\u00e9a Troccaza.<\/p>\n\n\n\n
Kao mogu\u0107i kompromisni kandidati spominjani su i italijanski diplomata Maurizio Massari te danski diplomata Peter S\u00f8rensen. Atlantic Council nagla\u0161ava da zasad nema dogovora o tome ko bi trajno trebao predvoditi OHR.<\/p>\n\n\n\n
Autorice razlike izme\u0111u Washingtona i evropskih prijestonica povezuju i sa \u0161irim zaokretom ameri\u010dke politike prema BiH.<\/p>\n\n\n\n
Kao jedan od primjera navode odluku SAD-a iz oktobra pro\u0161le godine da ukine sankcije Miloradu Dodiku, \u0161to je predstavljalo prekid s ranijim ameri\u010dkim pristupom prema njegovoj politici i odnosu prema dr\u017eavnim institucijama i OHR-u.<\/p>\n\n\n\n
Njema\u010dka i Austrija, s druge strane, zadr\u017eale su restriktivniji pristup prema rukovodstvu Republike Srpske, dok Ujedinjeno Kraljevstvo i dalje primjenjuje sankcije protiv Dodika i \u010dlanice Predsjedni\u0161tva BiH \u017deljke Cvijanovi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Atlantic Council zbog toga postavlja pitanje da li se Washington postupno povla\u010di iz dosada\u0161njeg oblika politi\u010dkog anga\u017emana u BiH i postoji li jo\u0161 prostor za zajedni\u010dku ameri\u010dko-evropsku politiku prema zemlji.<\/p>\n\n\n\n
Jedna od ta\u010daka na kojoj se razli\u010diti prioriteti posebno prepli\u0107u je energetika. Ameri\u010dki anga\u017eman posljednjih mjeseci sna\u017eno je usmjeren na projekt Ju\u017ene interkonekcije, gasovoda koji bi BiH povezao s hrvatskom gasnom mre\u017eom i omogu\u0107io pristup ukapljenom prirodnom gasu preko Hrvatske.<\/p>\n\n\n\n
U analizi se navodi i da pitanje dr\u017eavne imovine ostaje povezano s budu\u0107no\u0161\u0107u tog projekta, ali i sa \u0161irim pitanjem funkcioniranja OHR-a. Thorpe i Olson upozoravaju da bi preno\u0161enje pune kontrole nad dr\u017eavnom imovinom na entitete moglo oslabiti sposobnost dr\u017eavnih institucija da upravljaju imovinom na nivou BiH te uticati na koheziju zemlje.<\/p>\n\n\n\n
Istovremeno, EU upozorava da posebni propisi povezani s Ju\u017enom interkonekcijom moraju biti uskla\u0111eni s evropskim pravilima kako BiH ne bi ugrozila pristup evropskom energetskom tr\u017ei\u0161tu i sredstvima EU.<\/p>\n\n\n\n
Autorice podsje\u0107aju i na nedavnu poruku visoke predstavnice EU za vanjsku politiku Kaje Kallas da “prozor mogu\u0107nosti” za pristupanje BiH Evropskoj uniji ne\u0107e nu\u017eno ostati otvoren zauvijek te da je potreban evropski visoki predstavnik koji mo\u017ee pomo\u0107i zemlji da napreduje na evropskom putu.<\/p>\n\n\n\n
Atlantic Council zaklju\u010duje da spor oko nasljednika Christiana Schmidta pokazuje \u0161iri sukob prioriteta Washingtona i Brisela, \u010diji zna\u010daj dodatno raste zbog pribli\u017eavanja oktobarskih izbora.<\/p>\n\n\n\n
– Washington i Brisel ne moraju se slagati oko svakog instrumenta, ali morat \u0107e pomiriti dvije vizije budu\u0107nosti Bosne i Hercegovine koje trenutno djeluju kao da vode u suprotnim pravcima – zaklju\u010duju Thorpe i Olson.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
WASHINGTON – Nemogu\u0107nost Sjedinjenih Ameri\u010dkih Dr\u017eava i evropskih partnera da se dogovore o novom visokom predstavniku za Bosnu i Hercegovinu odra\u017eava znatno dublje razlike u njihovim vizijama budu\u0107nosti BiH i uloge me\u0111unarodne zajednice u zemlji, ocijenile su analiti\u010darke Atlantic Councila Amanda Thorpe i Olivia Olson. U analizi objavljenoj u srijedu navode da mjesto visokog predstavnika […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4601,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[1035],"class_list":["post-4600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bih","tag-atlantsko-vijece"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4600"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4602,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4600\/revisions\/4602"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4601"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}