SARAJEVO, 8. oktobra (FENA) – Usvajanje Reformske agende je pozitivan, ali zaka\u0161njeli korak kojim BiH izbjegava gubitak sredstava iz Plana rasta i otvara prostor za tehni\u010dku ocjenu Evropske komisije. Me\u0111utim, \u010dinjenica da je dokument usvojen u posljednjem trenutku, pod pritiskom i bez strate\u0161ke koordinacije, ve\u0107 sada najavljuje rizike u njegovoj implementaciji i apsorpciji sredstava.<\/p>\n\n\n\n
To je ocjena \u0161efice Odsjeka za me\u0111unarodne odnose i evropske studije Internacionalnog Burch Univerziteta u Sarajevu Lejle Rami\u0107-Mesihovi\u0107, koja je u razgovoru za Fenu naglasila da se pravo isku\u0161enje tek o\u010dekuje, jer \u0107e uspje\u0161nost primjene Reformske agende zavisiti od konkretnih institucionalnih koraka i politi\u010dke volje za provo\u0111enje reformi.<\/p>\n\n\n\n
Ekspertica za evropske integracije je napomenula da Evropska komisija o\u010dekuje da sve zemlje korisnice Plana rasta, ukupno \u0161est sa zapadnog Balkana, zavr\u0161e realizaciju finansijskih mjera do 31. decembra 2027. godine.<\/p>\n\n\n\n
– S obzirom na to da BiH kasni sa po\u010detkom implementacije, period za tro\u0161enje sredstava bit \u0107e skra\u0107en na manje od tri godine. To \u010dini rizik od neiskori\u0161tenih sredstava vrlo realnim, posebno ako ne bude brzog stavljanja relevantnih operativnih tijela u pogon, planova javnih nabavki i sistematskog pra\u0107enja indikatora – upozorila je.<\/p>\n\n\n\n
Reformska agenda Bosne i Hercegovine zvani\u010dno je poslana u Brisel, nakon \u010dega \u0107e uslijediti analiza sadr\u017eaja, a o\u010dekuje se da \u0107e komentari iz Evropske komisije sti\u0107i u roku od dva mjeseca.<\/p>\n\n\n\n
Po mi\u0161ljenju Rami\u0107-Mesihovi\u0107, Evropska komisija vrlo vjerovatno ne\u0107e prihvatiti ovu verziju Agende bez dodatnih uslova.<\/p>\n\n\n\n
– Komisija \u0107e provjeriti koherentnost, izvodljivost i mjerljivost mjera, a mogu\u0107e je da zatra\u017ei dodatna poja\u0161njenja i korekcije prije odobravanja. Uz to, svaka naredna tran\u0161a sredstava uslovljena je polugodi\u0161njim ocjenama provedbe, \u0161to zna\u010di da \u0107e daljnja finansijska podr\u0161ka biti strogo vezana uz efikasnost dogovora i rezultata, ne samo formalno usvajanje – isti\u010de.<\/p>\n\n\n\n
Na pitanje kako ocjenjuje kvalitet i sadr\u017eaj dokumenta, da li se radi o stvarnoj uskla\u0111enosti sa zahtjevima Evropske komisije ili doma\u0107em politi\u010dkom kompromisu, analiti\u010darka evropskih procesa kazala je da se po dostupnim informacijama, \u010dini da je rije\u010d o kombinaciji i jednog i drugog.<\/p>\n\n\n\n
– Struktura dokumenta odgovara logici Plana rasta, reforme, investicije, mjerljivost, ali znamo od ranije da je u nekim segmentima o\u010digledan politi\u010dki kompromis, naro\u010dito u pitanjima dr\u017eavne pomo\u0107i, pravosu\u0111a i statistike. To mo\u017ee ograni\u010diti stvarni reformski doseg dokumenta – naglasila je.<\/p>\n\n\n\n
Iako je formalno usvajanje Reformske agende va\u017ean korak naprijed, Rami\u0107-Mesihovi\u0107 napominje da je formalno usvajanje samo po\u010detni preduslov.<\/p>\n\n\n\n
– Napredak zavisi od dosljedne implementacije klju\u010dnih poglavlja, naro\u010dito onih koja se odnose na vladavinu prava, konkurentnost, javnu upravu i fiskalnu koordinaciju. Plan rasta predvi\u0111a ‘performance-based isplate’, \u0161to zna\u010di da svaka faza mora biti ispunjena do odre\u0111enog roka da bi se sredstva iskoristila – pojasnila je.<\/p>\n\n\n\n
Tako\u0111er isti\u010de da Reformska agenda ne zadire u ustavne nadle\u017enosti, ali da tra\u017ei efikasnu koordinaciju i jedinstvenu primjenu evropskih pravila na cijeloj teritoriji BiH.<\/p>\n\n\n\n
– To implicira funkcionalno ja\u010danje dr\u017eavnih i koordiniraju\u0107ih funkcija i institucija, posebno onih koje su zadu\u017eene za dr\u017eavnu pomo\u0107, konkurenciju i statistiku, \u0161to se \u010desto pogre\u0161no interpretira kao prenos nadle\u017enosti. Ne bih da ulazim u motivaciju za ova uporna pogre\u0161na tuma\u010denja. Nismo mi jedina decentralizovana dr\u017eava u Evropi koja je pro\u0161la ili prolazi ovaj proces – jasna je univerzitetska profesorica.<\/p>\n\n\n\n
Nakon usvajanja Reformske agende, postavlja se i pitanje da li BiH zaista ima kapacitete da je provede u praksi, posebno u kontekstu politi\u010dkih blokada, institucionalne fragmentacije i razli\u010ditih interesa unutar zemlje.<\/p>\n\n\n\n
Kako upozorava Rami\u0107-Mesihovi\u0107, tehni\u010dki kapaciteti postoje, ali politi\u010dki rizik ostaje visok.<\/p>\n\n\n\n
– Bez stabilnog koordinacijskog mehanizma i me\u0111uinstitucionalnog povjerenja te\u0161ko je o\u010dekivati dosljednu provedbu. Klju\u010dni izazov bit \u0107e upravo u dinamici potro\u0161nje odobrenih sredstava. Sredstva iz Plana rasta moraju se ne samo odobriti, ve\u0107 i ugovoriti i potro\u0161iti do kraja 2027. godine, u skladu s vi\u0161egodi\u0161njim finansijskim okvirom EU (2024\u20132027) – napominje ona. <\/p>\n\n\n\n
Potcrtala je i da svako ka\u0161njenje u provedbi pojedinih mjera mo\u017ee dovesti do gubitka alokacija, jer neiskori\u0161tena sredstva ne\u0107e biti automatski prenesena u naredni ciklus.<\/p>\n\n\n\n
Rami\u0107-Mesihovi\u0107 komentirala je i posjetu predsjednice Evropske komisije Ursule von der Leyen Bosni i Hercegovini najavljenu za 14. oktobar, nakon \u0161to je usvojena Reformska agenda koja otvara put ka zna\u010dajnim reformama.<\/p>\n\n\n\n
– Dolazak predsjednice Evropske komisije ima politi\u010dku te\u017einu jer signalizira da Brisel i dalje ula\u017ee politi\u010dki kapital u BiH. Posjeta \u0107e vjerovatno biti pra\u0107ena porukom ‘ohrabrenja uz uslov’ da su finansijska podr\u0161ka i tempo integracije mogu\u0107i samo ako BiH ubrza implementaciju i potro\u0161nju planiranih sredstava – zaklju\u010dila je \u0161efica Odsjeka za me\u0111unarodne odnose i evropske studije Internacionalnog Burch Univerziteta.<\/p>\n\n\n\n
Dodala je jo\u0161 da bi BiH prilikom posjete von der Leyen mogla dobiti i najavu sljede\u0107ih koraka u pogledu ocjene Agende te konkretizacije infrastrukturnih i energetskih projekata koji \u0107e biti finansirani u okviru Plana rasta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SARAJEVO, 8. oktobra (FENA) – Usvajanje Reformske agende je pozitivan, ali zaka\u0161njeli korak kojim BiH izbjegava gubitak sredstava iz Plana rasta i otvara prostor za tehni\u010dku ocjenu Evropske komisije. Me\u0111utim, \u010dinjenica da je dokument usvojen u posljednjem trenutku, pod pritiskom i bez strate\u0161ke koordinacije, ve\u0107 sada najavljuje rizike u njegovoj implementaciji i apsorpciji sredstava. To je […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":448,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[136,105],"class_list":["post-447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bih","tag-lejla-ramic-mesihovic","tag-reformska-agenda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=447"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":449,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/447\/revisions\/449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}