COPENHAGEN – Transport ostaje najve\u0107i klimatski izazov u Evropi. Iako \u017eeljeznica nudi niskoemisionu alternativu za prevoz ljudi i robe, nastavak oslanjanja na cestovni transport odr\u017eava emisije stakleni\u010dkih plinova i zaga\u0111iva\u010da na visokom nivou, navodi se u izvje\u0161taju koji je danas objavila Evropska agencija za okoli\u0161 (EEA).<\/p>\n\n\n\n
Transport je klju\u010dan za moderno dru\u0161tvo i evropsku ekonomiju, podr\u017eava vi\u0161e od deset miliona radnih mjesta i doprinosi s oko pet posto bruto doma\u0107eg proizvoda Evrpske unije.<\/p>\n\n\n\n
Istovremeno, to je jedini veliki sektor u kojem su emisije stakleni\u010dkih plinova porasle od 1990. godine. U 2023. transport je \u010dinio otprilike tre\u0107inu ukupnih emisija stakleni\u010dkih plinova u EU, pri \u010demu je cestovni transport odgovoran za veliku ve\u0107inu, prema izvje\u0161taju Odr\u017eivosti evropskih sistema mobilnosti 2025, objavljenom danas.<\/p>\n\n\n\n
Dostizanje ciljeva EU, uklju\u010duju\u0107i klimatsku neutralnost do 2050. i ciljeve nulte emisije zaga\u0111enja do 2030., zahtijeva kontinuirane napore. Uprkos napretku u smanjenju emisija ispu\u0161nih gasova tokom proteklih decenija, transport i dalje vr\u0161i zna\u010dajan pritisak na okoli\u0161 i ljudsko zdravlje.<\/p>\n\n\n\n
Emisije odre\u0111enih zaga\u0111iva\u010da, uklju\u010duju\u0107i amonijak i du\u0161ikov oksid, ostaju te\u0161ke za smanjenje, dok zaga\u0111enje bukom od transporta i dalje poga\u0111a milione ljudi \u0161irom Evrope.<\/p>\n\n\n\n
Cestovni transport ostaje dominantan i za putni\u010dki i za teretni saobra\u0107aj. Putni\u010dki automobili \u010dine oko 72 posto transportne aktivnosti u Evropi, dok javni prevoz nije zna\u010dajno pove\u0107ao svoj udio. U 2023. cestovni transport bio je odgovoran za gotovo tri \u010detvrtine emisija stakleni\u010dkih plinova povezanih s transportom, \u0161to odra\u017eava nastavak ovisnosti sektora o fosilnim gorivima, koja su \u010dinila vi\u0161e od 90 posto njegove potro\u0161nje energije.<\/p>\n\n\n\n
Cestovni saobra\u0107aj je tako\u0111er glavni izvor transportne buke, s oko 90 miliona ljudi u EU izlo\u017eenih \u0161tetnim nivoima iznad utvr\u0111enih granica.<\/p>\n\n\n\n
\u017deljezni\u010dki transport, nasuprot tome, nudi visoku energetsku efikasnost i niske emisije stakleni\u010dkih plinova i zaga\u0111iva\u010da zraka. Predstavlja jednu od naju\u010dinkovitijih opcija za smanjenje ekolo\u0161kog otiska transporta, posebno za srednja i duga putovanja.<\/p>\n\n\n\n
Me\u0111utim, evropski \u017eeljezni\u010dki sistem ostaje fragmentiran, a ograni\u010dena prekograni\u010dna integracija i dalje sputava njegovu konkurentnost u odnosu na automobile i avio-prevoz. U teretnom transportu, \u017eeljezni\u010dke aktivnosti su opale izme\u0111u 1995. i 2023., iako se o\u010dekuje rast potra\u017enje u narednoj deceniji.<\/p>\n\n\n\n
O\u010dekuje se da \u0107e avio i pomorski transport \u010diniti sve ve\u0107i udio emisija transporta u Evropi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
COPENHAGEN – Transport ostaje najve\u0107i klimatski izazov u Evropi. Iako \u017eeljeznica nudi niskoemisionu alternativu za prevoz ljudi i robe, nastavak oslanjanja na cestovni transport odr\u017eava emisije stakleni\u010dkih plinova i zaga\u0111iva\u010da na visokom nivou, navodi se u izvje\u0161taju koji je danas objavila Evropska agencija za okoli\u0161 (EEA). Transport je klju\u010dan za moderno dru\u0161tvo i evropsku ekonomiju, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2667,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[19,167,717],"class_list":["post-2666","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-eu-institucije","tag-eu","tag-klimatske-promjene","tag-transport"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2666","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2666"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2666\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2668,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2666\/revisions\/2668"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2667"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}