SARAJEVO – Naredna va\u017ena faza na evropskom putu BiH jeste formalno otvaranje pristupnih pregovora. Da bi se do nje do\u0161lo, klju\u010dni koraci su usvajanje Zakona o VSTV-u i Zakona o sudovima, te imenovanje glavnog pregovara\u010da i pregovara\u010dkog tima. S obzirom da su nacrti ova dva zakona iz oblasti pravosu\u0111a trenutno u zakonodavnoj proceduri, ohrabrujem nadle\u017ene institucije da usaglase stavove, osiguraju uskla\u0111enost zakona s evropskim standardima i usvoje ih \u0161to prije – poru\u010dio je u svojoj kolumni \u0161ef Delegacije EU i specijalni predstavnik EU u BiH Luigi Soreca, istaknuv\u0161i da su naredne sedmice odlu\u010duju\u0107e za evropski put BiH.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017ee da ponekad proces pristupanja Evropskoj uniji mo\u017ee djelovati tehnokratski ili apstraktno, ali u svojoj su\u0161tini evropski put je uvijek i prije svega za ljude \u2013 usmjeren na unapre\u0111enje njihovih \u017eivota kroz konkretne promjene koje \u0107e donijeti ve\u0107i prosperitet i stabilnost.<\/p>\n\n\n\n
U tom kontekstu, Soreca isti\u010de da Zakon o VSTV-u i Zakon o sudovima zadiru u samu sr\u017e pitanja mo\u017ee li Bosna i Hercegovina funkcionisati kao dr\u017eava utemeljena na vladavini prava, te da li je spremna odlu\u010dno napredovati na svom evropskom putu. U svojoj su\u0161tini, ovi zakoni se ti\u010du povjerenja: povjerenja gra\u0111ana u pravosu\u0111e, povjerenja poslovne zajednice u pravnu sigurnost, te povjerenja Evropske unije u sposobnost BiH da po\u0161tuje zajedni\u010dke vrijednosti.<\/p>\n\n\n\n
-Koristi od usvajanja ovih zakona su konkretne i dalekose\u017ene. Zakon o sudovima Bosne i Hercegovine oja\u010dao bi pravnu sigurnost i unaprijedio borbu protiv te\u0161kog i organizovanog kriminala. Tako\u0111e bi osna\u017eio nezavisnost pravosu\u0111a kroz propisivanje da odluke Suda BiH preispituje nezavisno apelaciono tijelo, u skladu s evropskim standardima pravi\u010dnog su\u0111enja. Zakon o VSTV-u, s druge strane, od su\u0161tinskog je zna\u010daja za za\u0161titu integriteta samog pravosu\u0111a. Trebao bi unaprijediti na\u010din imenovanja, ocjenjivanja i disciplinske odgovornosti sudija i tu\u017eilaca, oja\u010dati pravila o sukobu interesa, te omogu\u0107iti u\u010dinkovit sistem izvje\u0161tavanja o imovini i interesima. Ovo nisu kozmeti\u010dke izmjene. To su mehanizmi koji \u0161tite pravosu\u0111e od neprimjerenog uticaja i osiguravaju odgovornost prema javnosti – poru\u010duje ambasador Soreca.<\/p>\n\n\n\n
Zajedno, kako je naglasio, ta dva zakona \u010dine okosnicu kredibilnog, nezavisnog i profesionalnog pravosudnog sistema.<\/p>\n\n\n\n
Kako dalje navodi, uskla\u0111ivanje s evropskim standardima ponekad se pogre\u0161no shvata kao puko preuzimanje stranih modela u cijelosti. To nije tako. Uskla\u0111ivanje zna\u010di osigurati da zakoni i institucije po\u0161tuju temeljna evropska na\u010dela: nezavisnost i nepristrasnost pravosu\u0111a, pravnu sigurnost, transparentnost, odgovornost i djelotvorne pravne lijekove.<\/p>\n\n\n\n
– U prakti\u010dnom smislu, to zna\u010di zakoni koji su u potpunosti uskla\u0111eni sa preporukama Venecijanske komisije, nalazima Priebeovog izvje\u0161taja, stru\u010dnih procjena (peer reviews) i godi\u0161njih izvje\u0161taja Evropske komisije o Bosni i Hercegovini. Na primjer, uskla\u0111ivanje zahtijeva da izvje\u0161taji o imovini i interesima budu sveobuhvatni da bi imali stvarni zna\u010daj, te uklju\u010de i bliske srodnike; da postoje djelotvorni pravni lijekovi protiv kona\u010dnih odluka VSTV-a; te da se etni\u010dka pripadnost postepeno ukida kao faktor prilikom imenovanja sudija i izbora \u010dlanova VSTV-a, kako to Venecijanska komisija kontinuirano preporu\u010duje – naveo je Soreca.<\/p>\n\n\n\n
Poja\u0161njava i kako evropski standardi defini\u0161u \u0161ta, a ne kako. Bosna i Hercegovina zadr\u017eava slobodu da odlu\u010di kako \u0107e na najbolji na\u010din organizovati svoj pravosudni sistem, pod uslovom da kona\u010dno rje\u0161enje bude u skladu sa tim standardima.<\/p>\n\n\n\n
– Uzmimo za primjer pitanje apelacione nadle\u017enosti. Venecijanska komisija je jasno navela da nije protivno me\u0111unarodnim standardima da po \u017ealbama postupa zasebni odjel istog suda, pod uslovom da taj odjel ima sva obilje\u017eja istinski nezavisnog apelacionog tijela. Postoje nacrti Zakona o sudovima koji predvi\u0111aju osnivanje posebnog apelacionog suda. Druge inicijative predla\u017eu funkcionalno nezavisan apelacioni odjel. Za Evropsku uniju, klju\u010dno je pitanje da li su nezavisnost, nepristrasnost i povjerenje javnosti osigurani u dovoljnoj mjeri – istakao je \u0161ef Delegacije EU u BiH.<\/p>\n\n\n\n
Kako dodaje, upravo je ta ravnote\u017ea izme\u0111u evropskih na\u010dela i doma\u0107ih rje\u0161enja su\u0161tina uskla\u0111ivanja.<\/p>\n\n\n\n
Ponovljeni zahtjevi za dobijanje mi\u0161ljenja Venecijanske komisije, vi\u0161e verzija nacrta zakona i dugotrajna ka\u0161njenja u zakonodavnom postupku ukazuju na, kako je ocijenio, dublji izazov: potrebu za koherentnim dono\u0161enjem odluka, institucionalnom koordinacijom i preuzimanjem odgovornosti. Zemlja koja te\u017ei \u010dlanstvu u Evropskoj uniji mora biti sposobna ne samo da napi\u0161e zakone, ve\u0107 i da se o njima usaglasi, da ih transparentno usvoji i dosljedno provede.<\/p>\n\n\n\n
– Upravo je jedan od razloga za\u0161to nagla\u0161avamo va\u017enost \u0161to skorijeg otvaranja pristupnih pregovora s EU to \u0161to \u0107e oni pru\u017eiti sveobuhvatan okvir za rje\u0161avanje dugogodi\u0161njih institucionalnih slabosti – poru\u010duje Soreca.<\/p>\n\n\n\n
Nakon usvajanja ovih zakona, naglasio je, Evropska unija je spremna pru\u017eiti podr\u0161ku u njihovoj provedbi – tehni\u010dku, finansijsku i politi\u010dku. Nakon odobrenja Reformske agende iz okvira Plana rasta za zapadni Balkan, Bosna i Hercegovina je stekla pravo na zna\u010dajna ulaganja za svaku dogovorenu i provedenu reformu.<\/p>\n\n\n\n
– Iznos od 7,26 miliona eura \u0107e biti dostupan kada se uspostavi funkcionalno apelaciono pravosudno tijelo na dr\u017eavnom nivou, nakon usvajanja i provedbe novog Zakona o sudovima. Iznos od 14,52 miliona eura \u0107e biti dostupan kada se usvoji i primijeni sveobuhvatni Zakon o VSTV-u, koji \u0107e, izme\u0111u ostalog, osigurati nezavisan disciplinski sistem u pravosu\u0111u, sistem ocjenjivanja rada zasnovan na kvalitativnim kriterijima, te imenovanja zasnovana na stru\u010dnosti. Pored podr\u0161ke kroz Plan rasta, pomo\u0107 za provedbu ovih zakona, kao i ina\u010de za ja\u010danje vladavine prava, i dalje \u0107e biti dostupna kroz inicijative kao \u0161to su EU4Justice i druge programe koji se finansiraju iz IPA fondova – ka\u017ee amasador Soreca.<\/p>\n\n\n\n
Na kraju, navodi, usvajanje Zakona o sudovima i Zakona o VSTV-u \u0107e odrediti kakva dr\u017eava Bosna i Hercegovina \u017eeli biti: dr\u017eava u kojoj je pravda nezavisna i predvidljiva, a institucije rade u interesu gra\u0111ana. Pristupni pregovori se mogu otvoriti tek kada zakoni budu u potpunosti uskla\u0111eni s evropskim standardima.<\/p>\n\n\n\n
– Standardi su jasni. Koristi su neupitne. Nastavit \u0107emo se zalagati za Bosnu i Hercegovinu i njenu budu\u0107nost u Evropskoj uniji. Odgovornost za to, ali i prilika za napredak su u rukama Bosne i Hercegovine. Ta prilika ne\u0107e biti na raspolaganju zauvijek. Naredne sedmice \u0107e biti odlu\u010duju\u0107e za evropski put Bosne i Hercegovine – poru\u010dio je svojoj kolumni Soreca, saop\u0107eno je iz Delegacije EU u BiH.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SARAJEVO – Naredna va\u017ena faza na evropskom putu BiH jeste formalno otvaranje pristupnih pregovora. Da bi se do nje do\u0161lo, klju\u010dni koraci su usvajanje Zakona o VSTV-u i Zakona o sudovima, te imenovanje glavnog pregovara\u010da i pregovara\u010dkog tima. S obzirom da su nacrti ova dva zakona iz oblasti pravosu\u0111a trenutno u zakonodavnoj proceduri, ohrabrujem nadle\u017ene […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":2234,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-2233","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2233"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2237,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2233\/revisions\/2237"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.fena.ba\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}