Lokalne zajednice u BiH traže aktivniju ulogu u procesu evropskih integracija

SARAJEVO – Lokalne samouprave nisu tek puki posmatrači procesa evropskih integracija, već njegovi direktni akteri, s obzirom na to da se čak 70 posto pravne stečevine Evropske unije provodi upravo na lokalnom i regionalnom nivou – rečeno je na konferenciji “Općine i gradovi na putu prema EU: Pregled stanja i naredni koraci” koju je danas u Sarajevu organizirao Savez općina i gradova Federacije Bosne i Hercegovine, zajedno sa Savezom opština i gradova Republike Srpske, uz podršku SALAR Internationala.

Konferencija je okupila predstavnike općina i gradova iz cijele Bosne i Hercegovine, saveza lokalnih vlasti, institucija Evropske unije, različitih nivoa vlasti u BiH, zemalja članica EU i drugih zemalja kandidatkinja, kao i predstavnike razvojnih organizacija i akademske zajednice.

Predsjednik Saveza općina i gradova Federacije Bosne i Hercegovine Kenan Dautović izjavio je da su učesnici jednoglasni u stavu da lokalne zajednice u Bosni i Hercegovini moraju imati značajniju ulogu u procesu evropskih integracija, budući da trenutno nisu adekvatno prepoznate u tom procesu.

Naglasio je da i Vijeće Evrope i Evropska unija, kroz posebnu radnu grupu za Bosnu i Hercegovinu, nastoje dodatno pozicionirati lokalne zajednice kako bi aktivnije učestvovale u realizaciji Plana rasta, raspodjeli sredstava te artikulaciji i identifikaciji razvojnih projekata.

– Smatram da je to dobar put i za relaksaciju političkih odnosa, s obzirom na to da su u aktivnosti uključeni savezi općina i gradova iz Federacije BiH i Republike Srpske. Kroz zajedničko djelovanje usmjereno na potrebe građana moguće je doprinijeti stvaranju pozitivnijeg političkog ambijenta – istakao je Dautović.

Dodao je da put Bosne i Hercegovine ka Evropskoj uniji u značajnoj mjeri vodi preko lokalnih zajednica, ističući da se oko 70 posto zahtjeva pravne stečevine Evropske unije odnosi upravo na lokalni nivo vlasti.

– Lokalna zajednica je ta koja treba provesti i realizirati veliki dio obaveza koje stoje na evropskom putu Bosne i Hercegovine, a punopravno članstvo u Evropskoj uniji ostaje jedan od ključnih strateških ciljeva naše države – poručio je Dautović.

Zamjenik šefa Delegacije EU u BiH Adebayo Babajide izjavio je da lokalne samouprave nisu tek posmatrači, već ključni akteri procesa evropskih integracija, naglasivši također da se najveći dio pravne stečevine Evropske unije provodi upravo na lokalnom i regionalnom nivou.

Podsjetio je da Bosna i Hercegovina od marta 2024. bilježi zastoj na evropskom putu, kao i u provedbi Plana rasta i Reformske agende, upozorivši da zemlja ne može sebi priuštiti propuštanje takvih razvojnih prilika. Istakao je i da će buduće finansiranje iz fondova EU biti sve više vezano za konkretne rezultate u provođenju reformi.

Babajide je najavio da će Evropska unija kroz projekt LORAI podržati jačanje kapaciteta lokalnih zajednica za praćenje i provedbu reformi sa dva miliona eura, te da se od početka 2027. godine očekuje i novi projekt koji će, u saradnji sa švedskim udruženjem SALAR i savezima općina i gradova u BiH, dodatno pripremati lokalni nivo vlasti za proces pristupanja Evropskoj uniji.

Direktorica Saveza općina i gradova Federacije BiH Vesna Travljanin izjavila je da konferencija okuplja predstavnike lokalnih zajednica iz Federacije BiH i Republike Srpske kako bi razmijenili mišljenja i iskustva o ulozi lokalnog nivoa vlasti u procesu evropskih integracija.

Istakla je da Savez općina i gradova FBiH već djeluje kroz mrežu za evropske integracije, u okviru koje stručnjaci iz lokalnih zajednica sarađuju i razmjenjuju iskustva, te je navela da će kroz tri tematska panela učesnici imati priliku da čuju stavove općina i gradova te razgovaraju o načinima jačanja njihove spremnosti za pristupanje Evropskoj uniji.

Načelnik Općine Stari Grad Irfan Čengić izjavio je da lokalne zajednice imaju ključnu ulogu u ispunjavanju obaveza na evropskom putu Bosne i Hercegovine, ocijenivši da upravo općine i gradovi najefikasnije provode projekte finansirane sredstvima Evropske unije, zbog čega je važno dodatno jačati saradnju EU s jedinicama lokalne samouprave.

Ambasador Švicarske u Bosni i Hercegovini Gabriele Derighetti kazao je da saradnja Švicarske, Evropske unije i švedskih partnera pokazuje kako zajednički rad na lokalnom nivou može donijeti konkretne rezultate u jačanju dijaloga, povjerenja i razvoja, naglasivši pritom da je za uspjeh reformi i evropskog puta Bosne i Hercegovine neophodno prenijeti takvu saradnju i na više nivoe vlasti.

Generalni direktor SALAR Internationala Ryan Knox izjavio je da iskustva država članica Evropske unije potvrđuju da pripreme za članstvo moraju početi na lokalnom nivou, ističući da studija predstavljena na konferenciji pokazuje kako značajan dio evropske pravne stečevine direktno utiče na rad općina i gradova.

Naglasio je da lokalne vlasti zato moraju biti uključene u proces evropskih integracija od samog početka te imati dovoljno kapaciteta za provođenje reformi i ispunjavanje obaveza koje proizlaze iz pristupanja Evropskoj uniji.

Predstavnica Ambasade Švedske u BiH Annika Palo izjavila je da Švedska prepoznaje ključnu ulogu općina i gradova u procesu pristupanja Bosne i Hercegovine Evropskoj uniji, ističući da lokalne zajednice imaju važnu odgovornost u pružanju javnih usluga i provedbi evropskih standarda na lokalnom nivou.

Cilj konferencije je sagledati dosadašnji položaj lokalnih vlasti u procesu evropskih integracija, predstaviti naredne korake te otvoriti razgovor o snažnijem uključivanju općina i gradova u reformske procese i buduće modele pretpristupne pomoći.